Recensies — Riket met de Kuif

Sprookjespoppen worden levend

NRC- HANDELSBLAD 23 januari 2006 

De Franse schrijver Charles Perrault (1628-1703) verwierf met de acht vertellingen in proza Sprookjes van moeder de Gans grote bekendheid. Nog altijd lezen ouders ze voor aan hun kinderen. De voorstelling Riket met de Kuif die Speeltheater Holland nu brengt voor kinderen vanaf zes jaar is een juweel. Zo kan een sprookje niet alleen worden voorgelezen, maar ook onvergetelijk worden uitgevoerd.

Het spel van de acteurs en de drie poppen is op doeltreffende wijze eenvoudig en voedt de fantasie. Prins Riket is bij zijn geboorte zo lelijk dat zijn moeder hem verstoot. Maar intelligent is hij wel. In een naburig koninkrijk komen op zijn geboortedag twee prinsessen ter wereld, de een beeldschoon maar dom, de ander lelijk en slim. Dit drietal vormt de kern van de uitvoering.
Mooi, lelijk en slim zijn de begrippen waar het in Riket met de Kuif omdraait. Het is net een raadsel dat Perrault de lezers opgeeft. Als mooi en slim niet samengaan, hoe moet het dan met de liefde van de lelijke Riket met de stralende Isabel? En wint de slimme Claudia ooit een geliefde? Zoals het een sprookje betaamt, biedt een goede fee de gelukkige oplossing.
Regisseur Onny Huisink beeldt het drietal uit als poppen. Op prachtig uitgekozen muziek van Mozart ontspint zich een spel van liefde en tederheid. Het begint op een stralende lentedag en als het herfst wordt, dwarrelen bladeren als bladgoud naar beneden. De poppen hebben een sprekende, suggestieve gezichtsuitdrukking. De acteurs brengen Riket, Claudia en Isabel prachtig tot leven: in hun handen en sprekend met hun stem transformeert een pop tot een karakter, een personage. Riket met de Kuif is rijk aan dans. De Amerikaanse choreograaf Donald Byrd, die in Nederland eerder werkte aan Writing to Vermeer (een regie van Peter Sellars), creëert een fraai, esthetisch patroon van dansbewegingen. De kabeldikke touwen die het decor beheersen stellen zowel de kasteelmuren als een bos voor. In een scène die storm moet uitdrukken, bewegen de acteurs de touwen wild heen en weer. Het zwaait en zwiept.
Poppen zijn allang niet meer exclusief aan familievoorstellingen verbonden. De Vlaamse theatermaker Eric De Volder gebruikt in zijn nieuwste stuk Au nom du père op vergelijkbare wijze poppen. Het is altijd wonderbaarlijk te zien hoe een ogenschijnlijk statisch gelaat van een pop door tekst en spel expressie krijgt. De toeschouwer gelooft in hen. Riket met de Kuif is ontroerend theater.

© Kester Freriks

Sprankelend sprookje met dansende acteurs en drie koninklijke poppen
TROUW 25 januari 2006 

Na de openingsscène kan de voorstelling 'Riket en de kuif' van Speeltheater Holland al niet meer stuk. Regisseur Onny Huisink en schrijver Saskia Janse werkten samen met de bekende Broadway-choreograaf Donald Byrd. Met als resultaat een sprankelende voorstelling over schoonheid en intelligentie. De energieke speelstijl, de uitbundige personages en de kwinkslagen houden de hele voorstelling stand.

In het sprookje van Perrault gaan schoonheid en intelligentie niet samen. Maar een goede fee biedt uitkomst: Isabel zal haar schoonheid delen met haar toekomstige man en de intelligentie van Riket zal afstralen op zijn vrouw. En daarmee komt alles goed, als de tijd daar is.

In een soap vol liefdesverwikkelingen dansen de acteurs over het toneel en manipuleren drie koninklijke poppen. Riket is een onhandige slungel in korte broek. Isabel en Claudia zijn ranke ballerina-poppen met lange benen. Isabel moet van haar ouders aan de man en een Griekse lover dient zich aan. De gespierde pop valt voor haar schoonheid, maar knapt al snel op haar af. Ook de held op een wit paard galoppeert er snel vandoor als Isabel over het vijlen van haar nagels kakelt.

Claudia zit intussen met een ander probleem. De koningin-moeder wil haar lelijke dochter een 'make-over' geven, maar het meisje voelt er niets voor om onder het mes te gaan. “Mama wil mijn neus en oren laten afsnijden!“, vertelt ze aan haar zus. Samen lopen de prinsessen weg van huis en met luxe koffers op wieltjes strompelen ze door een herfstig bos vol vallende bladeren. Maar prins Riket is verliefd op Isabel en de wederzijdse ouders plannen ondertussen een huwelijk.

In een strak kleurrijk decor vol spiegelend meubilair, komen twee koninklijke families dansend tevoorschijn. Een koningin met hoge, blonde pruik tilt een bleke pop uit een wiegje in de vorm van een nest. Ze bekijkt haar baby vol afschuw: 'Ik wil een Disney-baby!', roept ze. Maar prins Riket heeft een groot hoofd met een raar kuifje. In het buurland zijn twee koninklijke baby's geboren. Prinses Isabel is beeldschoon en oliedom, haar intelligente zusje Claudia heeft een wipneus en flaporen.

Het sprookje zit vol grappige wendingen en de vier acteurs Steve Beirnaert, Margien van Doesen, Mirjam Hegger en Hugo Konings - zijn al even geestig. Met groteske gebaren en een dansante speelstijl houden ze het publiek op het puntje van de stoel. Aan het slot maakt de liefde alles goed, in de ogen van de ware ben je altijd mooi en intelligent.

© Twaalfhoven, A.

Het spel van de liefde maakt gelukkig blind
LEEUWARDER COURANT  2 februari 2006

In hun vorige voorstelling 'Hond in de nacht' speelde een pop de hoofdrol van de vijftienjarige autistische Daan. In 'Riket met de kuif' zijn de belangrijkste rollen opnieuw voor poppen, maar dit keer voegt Speeltheater Holland daar een dimensie aan toe door het verhaal niet alleen te vertellen in poppenspel, toneel en dans,
maar ook simultaan te laten 'vertalen' in gebarentaal.
De mimiek van actrice Mirjam Hegger, een van de vier spelers in deze strak vormgegeven voorstelling, spreekt ook voor niet-dove toeschouwers boekdelen. Ze laat zien dat gebarentaal soms ieder spreken overbodig kan maken.
Het verhaal ontleent Speeltheater Holland aan een vertelling uit Charles Perraults 'Moeder de Gans', waarin de zeventiende-eeuwse Franse schrijver jongleert met thema's als schoonheid, liefde en verstand. De oerlijke maar o zo slimme prins Riket belooft eeuwige trouw aan de beeldschone prinses Isabel. Alle andere prinsen laten haar links liggen, omdat haar domheid in alle toonaarden op hen
afspringt zodra ze haar mond opendoet.
Riket is echter dolblij iemand gevonden te hebben die hem wél ziet zitten en schenkt Isabel, zoals bij zijn geboorte door een fee voorspeld, zijn verstand. Vanaf dat moment is de prinses niet langer een dom, maar een uiterst slim blondje.
Voordat de twee gelieven kunnen beginnen aan het lange en gelukkige leven dat alle sprookjes kenmerkt, dienen er nog wel de nodige misverstanden uit de weg geruimd te worden. Isabel heeft namelijk een tweelingzus, die het verstand op de juiste plek heeft zitten maar geplaagd wordt door een buitenmatig grote neus en dito oren.
Als de dag van het huwelijk nadert, ziet Isabel de lelijke tronie van prins Riket als een steeds groter obstakel om hem eeuwige trouw te beloven. Ze probeert een uitweg te vinden door een persoonsverwisseling met haar tweelingzus op touw te zetten. Verwarring alom, maar uiteindelijk leven ze, alledrie, nog lang en gelukkig, want het spel van de liefde maakt, gelukkig, blind.
Speeltheater Holland zet in een uur tijd een voorstelling op de planken, waarin de acteurs nu eens een rol spelen, dan weer een 'commentaarstem' vervullen, om vervolgens een van de poppen te bespelen. Volkomen vloeiend gaan de diverse rollen in elkaar over en vullen de spelers elkaar aan.
Dit sublieme (samen)spel krijgt alle ruimte door het minimale maar doeltreffende decor en de uitstekende belichting. De muziek van Mozart maakt de hoofse sfeer van deze speelse voorstelling helemaal af.
© Roeland Sprey

Riket met de Kuif
VOLKSKRANT  14 februari 2006

Schoonheid of slimheid, buitenkant of binnenkant, over het belang van die eigenschappen gaat het uitbundige Riket met de kuif van Speeltheater Holland.
Met royale pruiken, bleke poppen en felgekleurde kostuums dwarrelen de vier spelers van Speeltheater Holland door een woud van verwikkelingen tussen drie koningskinderen. Op een goudglimmende vloer, omringd door neerhangende, dikke touwen en voorzien van transparante podiumdelen van kunststof. Één van hen vertaalt de voorstelling voor dove kijkers en speelt daarnaast veelal de goede fee.
Voortdurend klinken de strakke ritmes van composities van Mozart. Het ensemble bespeelt afwisselend de verschillende poppen en duikt in allerlei rollen. Het tempo is hoog en het verhaal van Riket, de lelijke maar superintelligente prins, en de tweelingprinsessen Isabel (mooi en dom) en Claudia (lelijk maar slim) buitelt alle kanten op voordat het op zijn pootjes terecht komt.
De bewegingsaanpak, de tekstbehandeling en de muziek geven de vertelling iets overdadigs en statigs mee. Maar onder dat parmantige gedoe gaan humor en commentaar schuil. De koningin die Riket baart, schrikt zich rot van het lelijke ventje en huilt dat ze een echte Disney-baby wil, 'waarmee je voor de dag kan komen'.
De voorstelling verwijst naar de hooggespannen verwachtingen en eisen van ouders. Het zijn de volwassenen die grossieren in doortrapte plannen en dommigheden terwijl de koningskinderen tegen die stroom in zoeken naar liefde. Een van de vertellers vraagt het publiek aan het einde zelf maar uit te maken hoe het allemaal toch goed is gekomen:
door de fee of door de liefde zelf? Inmiddels heeft de slimme Riket dan al wel ontdekt dat liefde niet iets is wat je kunt begrijpen.
©Bart Deuss


 

 

 


 

 
   
   

 

 

 
home nieuws voorstellingen tour educatie contact kids